1. Chi phí đầu vào và nguyên liệu sản xuất tăng mạnh

* Giá năng lượng leo thang

Xung đột làm dấy lên lo ngại về gián đoạn vận tải dầu khí qua Eo biển Hormuz — một trong các tuyến huyết mạch của năng lượng toàn cầu — khiến giá dầu Brent có thời điểm vượt hơn 85 USD/thùng trong đầu tháng 3/2026, mức cao nhất kể từ giữa năm trước. Điều này kéo theo chi phí nhiên liệu cho vận tải và điện cho hệ thống nhà kính, điện lạnh tăng mạnh. Giá nhiên liệu máy bay (jet fuel) — một yếu tố chính trong chi phí hàng không — thường biến động theo dầu thô, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới cước hàng không mà ngành hoa phụ thuộc vào để giữ độ tươi của hoa.

* Iran và vai trò phân bón trên thị trường toàn cầu

Mặc dù Iran không phải cường quốc sản xuất hoa, nhưng nước này có vai trò chiến lược trong chuỗi phân bón toàn cầu, đặc biệt với phân đạm (urea) — một loại phân bón đầu vào thiết yếu cho nông nghiệp, kể cả hoa.

• Theo dữ liệu chuyên ngành, Iran là một trong những nước xuất khẩu ure lớn nhất thế giới, với xuất khẩu khoảng 4,5 triệu tấn ure trong năm 2024 và năng lực sản xuất 8,9 triệu tấn/năm, chỉ sau các thị trường lớn như Trung Quốc và Ai Cập. Đây là con số đủ để làm cho thị trường phân bón toàn cầu phải chú ý khi có xung đột gây rối loạn sản xuất/tồn kho.

• Ước tính tổng nguồn cung ure toàn cầu khoảng 200 triệu tấn trong cùng năm, cho thấy Iran chiếm một phần đáng kể trong thị phần xuất khẩu dòng phân này.

• Hơn nữa, nhiều nhà phân tích cảnh báo rằng việc gián đoạn khí đốt tự nhiên (đầu vào chính để sản xuất amoniac và ure) do xung đột sẽ kéo theo sự ngừng hoạt động của các nhà máy ure, làm tăng giá ure trên thị trường thế giới.

Khi giá phân bón nitơ/ure tăng, chi phí canh tác hoa (đặc biệt các vùng trồng quy mô lớn, thâm canh) tăng theo, buộc nhà sản xuất phải cân nhắc tăng giá xuất xưởng hoặc giảm lượng phân bón sử dụng — cả hai đều có thể ảnh hưởng tới năng suất và độ đồng đều của sản phẩm.

2. Đứt gãy chuỗi cung ứng và logistics quốc tế

* Tắc nghẽn vận tải qua Hormuz

Việc rủi ro chiến tranh quanh Eo biển Hormuz khiến nhiều tàu thương mại tránh tuyến này, buộc phải đi xa hơn hoặc chịu phí bảo hiểm rủi ro cao hơn. Sự thay đổi này ảnh hưởng tới dòng nguyên vật liệu và logistics cung ứng nói chung, làm tăng chi phí vận hành logistics toàn cầu, kể cả với các nhà vận tải lạnh và hàng không hiện phụ trách vận chuyển hoa tươi quốc tế.

* Cước vận chuyển hàng không tăng

Hoa tươi từ các nước như Kenya hay Colombia chủ yếu phụ thuộc vào vận tải hàng không để đến các thị trường tiêu thụ nhanh và giữ độ tươi. Khi giá nhiên liệu bay tăng, cước air cargo tăng theo, tự động đẩy chi phí nhập khẩu hoa lên — một yếu tố khiến giá bán lẻ tại các thị trường châu Âu và Bắc Mỹ tăng. Đồng thời, delay/chậm chuyến do rủi ro vùng tuyến gây thêm hao hụt và chi phí bảo quản lạnh.

3. Tác động đến sản xuất và thương mại phân bón 

Trong bối cảnh xung đột tạo áp lực lên khí đốt (đầu vào chính cho nhà máy phân bón), một số nhà máy ure và amoniac ở Iran từng ghi nhận ngừng hoạt động do lo ngại an ninh, kéo theo bất định nguồn cung ure ra thị trường quốc tế.

Sự kiện này làm dấy lên lo ngại rằng gián đoạn thị trường ure không chỉ ảnh hưởng tới sản xuất lương thực mà còn tạo áp lực lớn đối với các sản phẩm nông nghiệp khác, như hoa, vốn cần nguồn phân bón ổn định để đảm bảo năng suất.

4. Phản ánh tại thị trường tiêu thụ lớn: giá hoa tăng, thay đổi hành vi tiêu dùng

• Giá bán lẻ tăng: Với chi phí logistics cao hơn và giá đầu vào tăng, các nhà bán lẻ ở châu Âu thường phản ánh chi phí này vào giá bán. Nhóm hoa nhập khẩu chịu ảnh hưởng nặng nhất — đặc biệt là hoa hồng và các loại hoa cắt cành nhập từ xa — vì cước vận tải chiếm tỷ trọng lớn trong giá vốn hàng bán.

• Người tiêu dùng dịch chuyển lựa chọn: Khi hoa trở nên đắt hơn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt khác cũng tăng, người mua có xu hướng chọn hoa nội địa theo mùa giá thấp hơn và giảm quy mô đặt hàng cho các sự kiện lớn, chuyển sang dùng sản phẩm khác ít tốn kém hơn.

• Chuỗi đấu giá và phân phối lạnh: Tại các trung tâm như Hà Lan, nơi có sàn đấu giá Royal FloraHolland, chi phí bảo quản lạnh và lịch cung không đều khiến biến động giá theo ngày khá rõ, tác động tới biên lợi nhuận của các đơn vị phân phối và xuất khẩu.

5. Dự báo ngắn hạn

Nếu xung đột và áp lực lên thị trường năng lượng/phân bón/logistics kéo dài trong vài tuần tới, giá hoa toàn cầu có thể duy trì ở mức cao hơn trung bình vài tháng — đặc biệt qua các mùa cao điểm (như Lễ Phục sinh, Mother’s Day) — vì:

- Chi phí đầu vào (năng lượng/phân bón) chưa giảm.

- Chuỗi cung ứng bị đứt gãy và kéo dài, đặc biệt là vận tải hàng không và vận tải biển có rủi ro cao.

- Nhà bán lẻ tiếp tục chuyển chi phí tăng vào giá bán cuối cùng.

Còn tại Iran, có thể khẳng định rằng ngành hoa Iran đã và đang phải chịu ảnh hưởng kép: vừa từ bất ổn nội địa, vừa từ chi phí đầu vào tăng do thị trường năng lượng và phân bón biến động. Trong bối cảnh xung đột, các yếu tố như gián đoạn giao thông, hạn chế logistics và bất ổn sản xuất có thể làm đình trệ hoạt động của các trung tâm trồng hoa và xuất khẩu gần Tehran và các vùng sản xuất trọng điểm khác.

Kết luận

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran không chỉ ảnh hưởng đến ngành sản xuất hoa tại các nước này mà còn tạo ra sức ép đáng kể lên thị trường hoa toàn cầu thông qua nhiều kênh gián tiếp. Những tác động này cho thấy sự phụ thuộc của ngành hoa vào nguồn năng lượng, logistics quốc tế và chuỗi cung lạnh — và cách các rủi ro địa chính trị có thể lan rộng nhanh chóng trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay.

Nguồn: Dịch và tổng hợp từ các Tài liệu tham khảo sau:

  1. The Guardian. (2026, March 3). China calls for vessels in the Strait of Hormuz to be protected amid soaring shipping costs. https://www.theguardian.com/business/2026/mar/03/china-calls-protection-vessels-strait-of-hormuz-amid-soaring-shipping-costs
  2. TIME. (2026). As oil tankers come under attack, experts fear for global trade through the Strait of Hormuz. https://time.com/7382242/strait-of-hormuz-closure-threat-iran-war-trade-gas-oil-prices/
  3. U.S. Energy Information Administration (EIA). (2024). World oil transit chokepoints: Strait of Hormuz. https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=65504
  4. Farm Policy News, University of Illinois. (2025). The Iran–Israel conflict adds uncertainty to the fertilizer market. https://farmpolicynews.illinois.edu/2025/06/iran-israel-conflict-adds-uncertainty-to-fertilizer-market/
  5. International Fertilizer Association (IFA). (2025). Short-term fertilizer outlook 2024–2025. https://www.fertilizer.org/wp-content/uploads/2025/02/2024_ifa_short_term_outlook_report.pdf